Chương 14
Rồi một niên học qua đi, với bao nhiêu buồn vui lẫn lộn. Có điều dễ quên nhưng cũng có điều để còn nhớ mãi. Bạn bè phân tán ở nơi này nhưng rồi lại tụ họp ở một nơi khác, cũng trong sân trường này, vẫn ngập tiếng cười và ngập tiếng nói.
- Năm nay bất ngờ ta thay đổi một loạt số đo, thế là có cớ để may một loạt áo dài mới.
- Xin chúc mừng bé.
- Lý do?
- Hãng sữa bột Dielac sẽ xin hình bé để in quảng cáo bé hay ăn chóng nhớn.
- Hay ăn chóng nhớn để mẹ cha chóng nhờ.
- Ở đó mà nhờ, mẹ cha chưa kịp nhờ đã có đứa nó nhờ mất.
Kể cũng vui, chuyện sân trường con gái có bao giờ hết. Mỗi năm đề tài mỗi phong phú, mỗi mới lạ. Phải nói đúng hơn là mỗi mùa con gái mỗi đổi thaỵ Như một mầm cây, mới hôm qua vừa nhú, hôm nay đã mơn mởn xanh. Bạn bè ở lớp này gặp lại ở lớp nọ.
- Ới giời ơi, mới có mấy tháng không gặp sao độ rày bà mập dữ thế!
- Cái gì mập? Ăn nói sỗ sàng thế mà nghe được!
- Ồ, xin lỗi, trông bà chị mũm mĩm như một hột mít.
- Thế mà cũng đòi văn chương. Không bao giờ nên mô tả thiếu chất phụ nữ kiểu đó.
- Ý bà chị muốn nói là mình phát tướng?
- Phải nói là ta có tướng phúc hậu. Mới mười mí phải phát ngôn cho nó "quý phái" một tí chớ.
Rắc rối. Con gái là chúa rắc rối. Mập thì nói mập, phì thì nói phì, bày đặc núp dưới những từ này chữ kia chẳng qua là tránh né sự bẻ bàng. Rốt cuộc rồi về nhà soi gương một mình cũng... khóc. Bọn con trai khó chịu không hiểu được. Và họ sẽ không bao giờ hiểu được nỗi đau khổ của một sáng nào thức dậy thấy mặt mình chẳng phải là... sông ngòi biển hồ bao giờ mà lại bám đầy trứng cá.
Lên lớp mười hai Uyên và Ngà vẫn còn ngồi chung nhưng họa hiếm có dịp đi chơi chung với nhau như trước. Ngà có nhiều biến đổi rõ rệt, cái miệng lia lịa cười nói giờ đã khép lại nhiều. Ngoài giờ học trường Ngà còn đi học may học thêu lung tung, ai giới thiệu chỗ nào hay nơi nào bảo đảm Ngà cũng mò tới. Làm bánh, cắm hoa... món nào Ngà cũng quan tâm học biết. Có đứa tọc mạch khám phá ra: Hành trang lên xe hoa đấy. Con Ngà sửa soạn về nhà người ta làm món trứng luộc và... vá quần xà lỏn. Tò mò Uyên hỏi bạn: Cuối năm chứ? Ngà chối lia lịa. Rồi còn mình Uyên, Ngà thú thật: Uyên còn nhớ một lần hai đứa bị giam xe giữa đường không? Anh ấy ở cùng hẻm nhà mình đấy.
Tốt thôi. Thà chậm một giây còn hơn gây tai nạn. Được một người chăm sóc cả đường đi lối về chân thành như thế thì chỉ có việc... thẳng một đường mà đi. Ngà bẽn lẽn cúi đầu: Nhớ lại cái buổi chiều ấy... , đúng là mình bị theo dõi từ lâu mà không biết.
Uyên chợt nhớ:
- Còn cái anh chàng Tuấn làm cho bọn mình một phen đứng tim, sau một loạt những vụ bê bối lăng nhăng ở nhà văn hóa phường, giờ ra sao nhỉ?
- Nghe đâu nhỏ Hằng nói hắn sắp ra tòa vì một vụ liên quan tới video đen.
Nhân vật nào thì trở về góc đó, Uyên nghĩ, một sân khấu nhỏ cũng cần có đạo diễn để tuân thủ những quy luật thường tình.
Còn Văn? Uyên không khỏi giật mình khi nhận ra anh ta cũng nằm trong bối cảnh của "buổi chiều lắm chuyện" đó.
Lên đại học rồi Văn thỉnh thoảng vẫn trở lại trường, không phải ở chỗ đứng mọi khi, nhưng để đi chung với Uyên một đoạn đường và nói những chuyện bâng quơ ấm áp. Cũng có khi ngọt ngào hơn, họ ngồi chung bàn với ly nước chanh trong khoảnh khắc. Sau lần để Uyên hoảng sợ giữa dòng suối, Văn biết giữ một khoảng cách đủ để nuôi dưỡng tình cảm giữa hai người lớn dần. Uyên cũng biết thận trọng để cả hai có thể đi bên nhau mà không phải vấp ngã vào nhau giữa đường.
- Uyên sắp thi kỳ hai rồi, và cả những kỳ thi quan trọng cuối năm nữa, nếu không đậu thì cái mặt Uyên cũng méo mó lắm, chẳng ra sao cả. Vậy Uyên đề nghị với Văn là chúng ta chia tay nhau, chia tay nhau trong đầu chia tay nhau ngoài đường.
- Làm chi mà khủng khiếp vậy Uyên?
- Cũng không khủng khiếp bằng sự kiện nếu Uyên phải ở lại lớp chỉ vì sự hiện diện của một ông con trai nào đó.
Điều ấy thú nhận rằng Văn cũng đáng kể. Song để chia tay một trong hai, thi đậu và Văn, thì...
- Đến bao giờ mình gặp lại nhau?
- Khi Uyên đã thi xong.
Đó là một hành động đúng và can đảm. Chú Thuyên nói với Uyên vậy. Khối cô cậu đã cháy hết sách vở vì chuyện tình cảm đầu đời của mình. Nhớ nhung, mơ mộng, hẹn hò giận dỗi... cuốn trôi hết chữ nghĩa của học trò ra đường phố, quán xá rong chơi. Để trắng những kỳ thi, nhào luôn bước đầu chập chững vào đời.
- Nói thì nói thế chứ, chẳng phải đơn giản chú ạ. Con gái bao giờ cũng yếu đuối hơn con trai. Cháu sợ mình sẽ thua mất.
- Cũng chẳng sao. Tình yêu nó đến rất tự nhiên cháu ạ.
- Chú biết là cháu rất mong được học lên cao. Thế nào Là Một Tâm Hồn Lớn hở chú?
- Phải có ước vọng và ý chí để đạt ước vọng đó.
- Nhưng thường là thất vọng phải không chú.
- Cháu tính thọc vào trái tim chú đấy à? Cũng chẳng sao, giờ chú đã chai cứng rồi.
Người đàn ông cười hề hề dễ tính. Uyên hỏi:
- Còn những cái bàn ping pong chú dẹp đâu rồi?
- Ngồi hút thuốc vặt mãi cũng chán. Cháu trông chú dạo này thế nào?
Chú Thuyên vê hàng râu mép nhìn Uyên cười hóm hỉnh.
- Bộ chú tính đi hỏi vợ hở?
- Đừng xúi dại, đã ở vậy đến chừng này tuổi đầu mà không bị "mát" là may lắm rồi.
- Nhưng Saint Paul bảo đàn ông ở vậy một mình không tốt.
- Sẽ tốt. Chú sắp có việc làm ưng ý rồi.
- Việc gì vậy chú?
- Làm phim. Ngày xưa chú mê làm phim đến sạt nghiệp mà vẫn chưa thực thiện được thước phim nào ưng ý.
- Còn bây giờ?
- Chú sẽ hợp tác với một nhóm bạn làm phim học trò. Học trò là một lực lượng khán giả đông đảo ham đọc ham học ham xem mà không ai lưu ý tới là một điều thiếu sót lớn.
- Hoan hô chú. Sẽ có thật nhiều hình ảnh hoa phượng đỏ lên phim nhé chú. Cháu thích hoa phượng. Học trò với hoa phượng, hoa phượng với mùa hè.
Rồi mùa hè tới, dấu hiệu bằng những cơn mưa bất chợt. Cây phượng trong sân trường nở bung những chùm hoa đỏ ối. Học trò nhìn ra ngoài cửa lớp bâng khuâng. Và những trang vở khép lại.
Buổi học cuối cùng bùi ngùi bịn rịn. Bạn bè chia tay nhau, từ giã trường lớp với bao vui buồn lẫn lộn.
- Hôm nay ta long trọng đăng quang Hoa Khôi cho mi.
- Hoa Khôi mùa hè, vương miện kết hoa phượng và tay ôm một chùm phượng tọ Tuyệt vời.
- Tuyệt vời quá. Hãy khóc đi em.
- Khóc làm sao?
- Khóc như cô dâu về nhà chồng.
- Chồng là làm sao?
- Bồng bồng cõng chồng đi chơi, đi qua chỗ lội đánh rơi mất chồng.
Giữa vòng tay bạn bè Uyên ôm một chùm phượng lớn, mặt đỏ như hoa, ngập trong tiếng cười đùa.
- Xin em cho biết cảm nghĩ của mình khi được nhận vương miện mùa hè này.
- Cảm động muốn rụng tim.
- Ấy chết, đừng vội rụng tim. Em hãy nhặt tim mình lên xem còn bóng hình chàng trong ấy?
- Chàng nào cơ?
- Đừng vờ.
- Em không vờ - Trái tim em bốn ngăn vẫn đủ bốn ngăn trống vắng.
- Thế đêm qua em ngủ mơ thấy ai?
- Chẳng ai hết. Em chỉ thấy sông thấy biển và nước mênh mông tứ bề.
- Tốt. Mơ thấy nước là một điềm lành. Sẽ nhận được tin vui.
- Xin cho biết sơ nội dung tin vui ấy là gì?
- Thư từ hay quà tặng... Ơ, trả lời "ứng xử" chứ đâu phải đoán điềm mộng. Lạc đề điểm "không" bây giờ.
- Xin hỏi tiếp.
- Em thích màu gì?
- Màu Trắng.
- Tại sao lại là màu trắng?
- Giấy trắng, áo trắng. Đỏ, Cam, Vàng, Lục, Lam, Chàm, Tím là bảy sắc cầu vồng cũng khuyếch tán từ ánh sáng trắng.
- Mười trên mười. Hãy trả lời tiếp: Em yêu gì nhất, ghét gì nhất.
- Là học trò em yêu mùa hè. Là mùa hè em yêu phượng đỏ. Là phượng đỏ em...
- Yêu lắm thế.
Một bạn ngắt chùm hoa Uyên đang ôm phản đối.
- Là phượng đỏ em ghét các bạn.
Nhưng ghét trễ quá, chùm phượng to trên tay Uyên đã bị các bạn chia phần gần hết. Khi thoát khỏi vòng vây, Uyên chỉ còn trơ lại một nhánh. Lúc này Uyên chợt thấy bóng Văn ở dưới sân, như một vạt nắng trưa không thể lẫn.
- Phản bội giao ước rồi.
Uyên nói với Văn hay tự nhắc với mình khi lặng lẽ tách rời đám bạn bước xuống. - Con trai trường nào mà lơ ngơ giữa sân trường người ta thế này.
Uyên đến sau lưng Văn mới biết. Như bị bắt lỗi quả tang, người con trai lúng túng, ngỡ ngàng quay lại:
- Sợ không còn dịp trở lại trường. Trường mình dạo này thay đổi nhiều quá Uyên nhỉ.
- Sửa sang lại nhiều chỗ và cất thêm nhiều phòng mới. Dãy kia là thư viện với phòng thí nghiệm đó Văn. Ban giám hiệu cũ nhà trường cũng đổi hết rồi.
- Mọi chuyện rồi tốt đẹp thôi.
- Văn tin suông sẻ thế à?
- Tin chứ. Như tin vào tuổi trẻ của mình...
Câu nói của Văn là cơn gió lạ đối với Uyên bất chợt. Thế là đã có hôm qua và ngày naỵ Còn ngày mai thì đang ở trước mặt. Trong ta đã hình thành một chuỗi thời gian có tên gọi. Hẳn là không còn đơn giản, dễ dãi như những cười đùa nghịch ngợm rồi sẽ qua đi, quên đi. Nó đòi ta phải nghiêm túc, ngắm nhìn và hành động khi thực sự bước xuống cuộc đời.
Cuộc đời, bị đẩy xuống, bị ném ra hay được đưa vào thì cũng có nghĩa là ta phải bước qua một ngưỡng cửa. Khi cánh cổng trường khép lại ở sau lưng, người ta không được phép có những lỗi lầm bởi không còn nhiều dịp để sửa đổi. Hay như người ta thường nói "trường đời" bao giờ cũng khắc nghiệt, ấy là những bài học ta phải trả giá, không còn được "miễn phí" như khi còn ngồi trên ghế nhà trường nữa. Nghĩ thế, Uyên không khỏi e ngại.
- Mau quá, mới ngày nào. Bây giờ đã đến lượt Uyên phải rời trường.
- Rời một sân trường này để rồi đến một sân trường khác, rộng hơn. Có gì đâu.
- Vẫn biết thế. Nhưng Văn nè, có bao giờ những điều mình nghĩ trở thành hiện thực không Văn nhỉ?
- Uyên nghĩ gì vậy?
- Uyên nghĩ rồi có ngày Uyên sẽ trờ về và làm cô giáo nơi trường mình đã học ngày xưa...
Không nhìn Văn, cúi xuống, Uyên nói rất nhỏ như sợ ý nghĩ nung nấu của mình tự ngày nào, vì một lý do nào bị dao động mạnh mà tan mất. Về dạy nơi trường mình đã học, đó là ước mơ của Uyên. Ngay lúc này Uyên không khỏi nhớ tới những hình bóng cũ thân thương của một thời đang chìm khuất. Làm sao quên được thầy Hiển và bạn Khôi, những người đã bỏ trường bỏ lớp mà đi. Đau đớn và tức tưởi, mỗi người đã để lại sân trường này biết bao tha thiết và tất cả niềm tin vào ngày mai. Hãy sống là một tâm hồn lớn. Liệu một mình Uyên nhỏ bé có thể bù đắp lại những mất mát để tiếp nối được những ước vọng đã quả Hay rồi cũng là một mảnh đời như bao mảnh đời khác, chỉ là những mảng đời trôi theo cơm áo. Chán ngấy và bất mãn biết mấy khi những ước vọng của mỗi người cứ dần dà bị thui chột vì một lý do nào đó. Lúc nào, ở đâu thì những nghịch lý trong đời sống cũng sẵn, nếu ta chỉ suông sẻ tin rồi sẽ tốt đẹp thì cũng chỉ có nghìa là ta may mắn chưa bị vùi dập đó thôi. Phải làm sao... Uyên hình dung có những câu hỏi đang lớn dần trong đầu mình. Có phải trước đó là Tuổi Trẻ, như Văn đã nhắc tới? Tuổi trẻ, trước hết phải có niềm tin ở chính mình, vẫn có ai đó nói như thế, và sau lưng cánh cửa kia không phải là một khung trời đầy ắp mộng mơ, mà là những hoang mang lo lắng đợi chờ. Nếu không chịu thách thức...
- Khôi dạo này ra sao rồi Uyên nhỉ?
Câu hỏi đột ngột của Văn làm Uyên sững người:
- Văn cũng biết chuyện đó nữa sao?
- Văn có dự buổi họp của chi đoàn trường sau đó.
- Chỉ sau đó thôi à?
- Thật đáng tiếc.
- Đáng tiếc thật, Uyên bặm môi, từ đó Khôi bỏ về quê rồi bặt tin luôn. Một chút buồn đọng lại ở cuối câu nói, Uyên không biết mình nghĩ được gì. Cả một chuỗi sự kiện vừa qua đâu phải để rồi chìm xuống nhẹ hẫng như thế. Cả việc Khôi lặng lẽ bỏ đi. Khi chia tay không một lời từ giã nghĩa là sẽ còn gặp lại. Có bao giờ Khôi nghĩ như thế, đã hơn một năm rồi?
- Khôi là một người bạn tốt.
Văn nói thay cho Uyên câu ấy và Uyên cảm thấy yên lòng. Uyên cũng linh cảm hiểu từ câu nói ấy Văn đang muốn gần mình hơn. Gần hơn trong chuỗi tình cảm vướng vít vừa qua, chưa định hình được. Văn vẫn biết tôn trọng tất cả. Điều này khiến Văn giá trị hơn lên và Uyên cũng cảm thấy gần Văn hơn một chút.
- Về sau Uyên nhé, - có giọng bạn réo gọi từ hành lang trên lầu đánh thức hai người nhớ mình đang đứng trong sân trường, - về một mình cẩn thận coi chừng đụng xe đó.
- Ngà đó phải không Uyên?
Văn hỏi, Uyên nhìn Văn ngượng cúi xuống, dấu nụ cười:
- Sao văn biết?
- Còn phải hỏi.
Uyên quay đi, sau khi dúi nhanh vào tay văn nhánh phượng còn giữ lại phần mình:
- Thưởng cho Văn đấy. Mùa hè thưởng chứ không phải Uyên đâu nhé.
Bước theo Uyên ra cổng, Văn bâng quơ nhìn trời:
- Vậy là thành phố đã có những cơn mưa lớn rồi Uyên nhỉ?
Uyên bước đi thật chậm, vẫn cúi xuống:
- Mùa này hẳn Suối Tiên đã đổ về cuồn cuộn như lũ.
- Uyên còn nhớ à?
- Nhớ chứ, Uyên cười khẽ, nhớ một lần chân mình đã dẫm gai.
- Còn đây nữa...
Bất ngờ Văn xòe tay trước mặt Uyên: Một viên cuội nhỏ màu xám. Ngạc nhiên quá đỗi, Uyên tròn mắt nhìn. Đúng là viên cuội đã chìm xuống lòng suối ngày nào. Trong trăm nghìn viên cuội khác ở nơi ấy vẫn không thể lẫn vào đâu được, không cần phải hồi tưởng so sánh hay phân tích. Uyên tính như vậy. Như tin vào một tình yêu có thực. -- Bây giờ đến lượt Uyên, hãy ước đi...
Uyên nhìn Văn, bối rối cúi xuống. Hẳn không còn là nỗi hối hoảng của ngày nào giữa dòng suối bỏ chạy. Nhưng Uyên vẫn đứng đấy, im lặng. Có phải mình chẳng còn gì để ước, bởi chính điều ước ấy đã có rồi? Hay trong ta vần còn điều trăn trở bởi chính bàn tay rộng lớn của đời đang vươn ra đón đợi? Hơn lúc nào hết, là một người nữ, Uyên hiểu sâu trong ngực mình một trái tim đang ngân nga muôn ngàn nỗi...
Những ngón tay vẫn quấn trong tà áo, không dám ngước lên nhìn Văn, mãi lúc sao Uyên mới nói thật khẽ:
- Hãy giữ lấy những gì đã có, Văn ạ. Cả những gì sẽ có nữa. Dù sao chúng ta vẫn còn những kỳ thi đang ở trước mặt.
Lúc này cổng trường đã thực sự khép lại ở sau lưng hai người.
Đinh Tiến Luyện
Tháng 9-1990